Shilajit: de hars uit de bergen, en waarom kwaliteit hier alles is

Shilajit is de laatste jaren van een obscuur bergproduct uitgegroeid tot iets wat je op elke tijdlijn tegenkomt. Wij krijgen er in de kliniek veel vragen over.

Bij dit product draait bijna alles om één ding: wat je precies in handen hebt. De verschillen tussen wat er op de markt ligt zijn enorm. Dit artikel legt uit wat shilajit is, hoe je het gebruikt, en waaraan je het goede spul herkent.

Wat is shilajit?

Shilajit is een donkere, teerachtige hars die in de zomer uit rotsspleten in hooggebergte sijpelt. Je vindt het in de Himalaya, de Altai, de Kaukasus en het gebied rond Gilgit. Het ontstaat over eeuwen tot duizenden jaren uit plantenmateriaal dat tussen het gesteente is samengeperst en langzaam afgebroken.

Het is dus geen kruid en geen extract, maar een natuurlijk mineraal-organisch complex. De bekendste bestanddelen zijn fulvinezuur en huminezuur, plus sporenmineralen en een groep verbindingen die dibenzo-alfa-pyronen heet.

In de ayurveda wordt shilajit al eeuwen gebruikt, en in de Perzische en Centraal-Aziatische traditie onder de naam mumijo. Het wordt met de hand uit de rotsen geschraapt op grote hoogte, meestal in een korte zomerperiode. Ook hier geldt: schaars product, veel handwerk.

Gezuiverd of ruw: het belangrijkste onderscheid

Dit is het deel waar het bij shilajit echt om draait.

Shilajit komt uit gesteente. Ruwe, ongezuiverde hars kan daardoor zware metalen bevatten, en ook verontreiniging tijdens het drogen komt voor. Traditioneel wordt shilajit daarom altijd gezuiverd. Dat proces heet shodhana: oplossen in water, filteren, en langzaam indampen tot een hars.

"Raw" klinkt op een etiket als een pluspunt. Bij shilajit is het precies andersom: gezuiverd is de norm, en al eeuwen.

Het tweede verschil zit in de concentratie. Een onafhankelijke test van acht producten in 2024 vond onderling een verschil van meer dan een factor driehonderd in de hoeveelheid fulvinezuur per portie. Twee potjes die er identiek uitzien, kunnen dus totaal verschillende producten zijn.

Daarom verkopen wij alleen shilajit waarvan we het labrapport kunnen laten zien: zware metalen én fulvinezuurgehalte, per partij. Kan een leverancier dat niet leveren, dan nemen we het niet af.

Waar je op let bij het kopen

• Een recent analyserapport van een onafhankelijk lab, per partij. Niet "wij testen onze producten", maar een rapport dat je kunt inzien
• Gezuiverd, niet ruw
• Een vermeld fulvinezuurpercentage. Zonder getal koop je een onbekende hoeveelheid
• Realistische prijs. Goedkope shilajit is meestal geen gezuiverde shilajit

Hoe gebruik je het?

• Dosering: 300 tot 500 mg per dag, ongeveer een portie ter grootte van een erwt
• Innemen: oplossen in warm (niet kokend) water of melk. Puur kan ook, maar de smaak is uitgesproken bitter en rokerig
• Timing: 's ochtends. Sommige mensen merken dat het 's avonds hun slaap beïnvloedt
• Ritme: veel gebruikers wisselen periodes van gebruik af met pauzes
• Bewaren: koel en droog. Hars wordt zacht bij warmte en hard in de koelkast; dat is normaal

Waarom mensen ernaar vragen in de kliniek

De vraag komt bijna altijd van dezelfde groep: mensen die al een tijd met vermoeidheid lopen en het gevoel hebben dat hun herstel te traag gaat. Dat is ook de groep waarover we schreven in hijama bij vermoeidheid en lage energie, en waarvoor we uitleggen hoe snel je iets merkt na een behandeling.

Ons advies daarbij is altijd hetzelfde en het is de moeite waard: loop je al maanden met vermoeidheid, laat dan eerst bloedonderzoek doen via je huisarts. Bloedarmoede, schildklier, vitaminetekorten en bloedsuiker zijn zo uitgesloten, en dan weet je waar je aan toe bent. Wat je daarna aan gewoontes opbouwt — slaap, beweging, zwarte zaad olie, shilajit — werkt beter als je die basis kent.

Goed om te weten

Een paar situaties waarin shilajit niet de juiste keuze is:

• Ruwe, ongezuiverde shilajit: nooit, ongeacht hoe puur het klinkt
• Zwangerschap en borstvoeding: onvoldoende onderzocht
• Kinderen: niet geschikt
• Jicht of verhoogd urinezuur
• IJzerstapeling, hemochromatose, sikkelcelanemie of thalassemie – shilajit bevat ijzerverbindingen
• Nierproblemen: overleg eerst met je arts
• Bij medicatie voor bloeddruk, bloedsuiker of hartritme: even navragen bij je huisarts of apotheker

Veelgestelde vragen

Is shilajit halal?

Het is een natuurlijk mineraal-organisch product zonder dierlijke bestanddelen. Let bij capsules wel op de gelatine in het omhulsel; kies dan een plantaardige capsule of gewoon de hars.

Kan ik shilajit combineren met zwarte zaad olie en honing?

Veel mensen doen dat. Gebruik je medicatie voor bloeddruk of bloedsuiker, wees dan terughoudend met stapelen en vraag het even na bij je apotheker.

Onze shilajit kun je hier op de website bestellen of meenemen na je behandeling bij ons in de kliniek.